Ebeveyn Degerlendirmesine Dayali, Serebral Palsili Çocuklarda Yasam Kalitesi: Bir Ön Çalisma/Parent-Reported Quality of Life of Children with Cerebral Palsy: A Preliminary Study

ÖZET. Amaç: Serebral palsi (SP) çocukluk çaginda ciddi motor fonksiyon kaybina en sik yol açan hastalik olup, yasam kalitesine etkisi sinirli çalisilmis bir alandir. Bu çalismanin amaci SP'li çocuklarin yasam kaliteleri ve yasam kalitelerini etkileyen faktörleri ebeveyn formu kullanilarak arastirmaktir. Yasam Kalitesi (YK) ölçümünde Çocuklar Için Yasam Kalitesi Ölçegi (ÇIYKÖ) Türkçe versiyonu kullanilmistir. Yöntemler: Çalisma örneklemi Haziran 2008- Aralik 2008 tarihleri arasinda Dr. Sami Ulus Çocuk Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon poliklinigine basvuran ve SP tanisi konulan 37 olgudan olusmaktadir. Birincil bakim veren ebeveynden çocug a ait tibbi ve gelisimsel öykü alinarak, ÇIYKÖ ebeveyn formunu, Beck Depresyon Ölçegi (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçegini (BAÖ) isaretlemesi istenmistir. Bulgular: Çalismaya katilan SP'li çocuklarin yas ortalamasi 5.3±3.3 yil, birincil bakim veren ebeveynlerin yas ortalamasi 29.5±4.9 yildir. ÇIYKÖ puanlarina çesitli faktörlerin etkisi degerlendirildiginde Fiziksel Saglik Toplam Puani (FSTP), Psikososyal Saglik Toplam Puani (PSTP) ve Ölçek Toplam Puani (ÖTP) ile sadece ebeveyn depresyon ve anksiyete ölçek puanlari arasinda istatistiksel olarak anlamli, negatif dogrusal korelasyon saptanmistir. Sonuç: Çalisma sonuçlari SP'li çocuklarin yasam kalitelerinin birincil bakim veren kisinin ruhsal süreçlerinden etkilendigini göstermektedir, diger degiskenler ile ÇIYKÖ puanlari arasinda istatistiksel olarak anlamli iliski bulunamamistir. Bu sonucun genellenebilmesi için gelecekte yapilacak genis örneklemli ve farkli sosyoekonomik düzeyleri içeren çalismalara gereksinim bulunmaktadir. (Nöropsikiyatri Arsivi 2010; 47: 127-32). Anahtar kelimeler: Serebral palsi, yasam kalitesi, çocuk, ebeveyn bildirimi. ABSTRACT. Objective: Cerebral Palsy (CP) is the most common significant motor impairment in childhood. Studies on the quality of life (QOL) of children with CP are limited. The aim of this study was to describe parent-reported QOL of children with CP and to investigate the factors that influence it. QOL was measured using the Turkish version of the Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL). Methods: The study sample consisted of children who applied to the outpatient Physical Therapy and Rehabilitation Department of The Sami Ulus Child Hospital between June 2008 and December 2008 and were diagnosed as having CP. Medical and developmental history of children was obtained from their parents. The physical evaluation of CP patients was made by the second author. The primary caregivers were asked to fill out the PedsQL parent proxy report, Beck Depression Inventory (BDI) and Beck Anxiety Inventory (BAI). Data were analyzed by using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) version 11.5. Results: A total of 37 patients were included in the study. The mean age of the patients was 5.3±3.3years and of the primary caregivers (parents) was 29.5±4.9. When the factors that influence the PedsQL scores were analyzed, a statistically significant inverse correlation of BDI and BAI scores was found only with Physical Health Total Score, Psychosocial Health Total Score and Total Scale Score. Conclusion: The results of our study indicate that QOL of children with CP was influenced only by the mental status of the primary caregivers (parents); no statistically significant correlation was found between the other variables and the PedsQL scores. Furthermore, larger study samples of children with CP from different social and economic levels are needed in order to generalize the results of this study. (Archives of Neuropsychiatry 2010; 47: 127-32). Key words: Cerebral palsy, quality of life, children, parent proxy report.






Latest articles from "Noro-Osikyatri Arsivi":

Our good, (g)old Lithium (January 1, 2014)

Diyabetik Polinöropati için Risk Faktörleri/Risk Factors For Diabetic Polyneuropathy (January 1, 2014)

Validation of the Turkish Version of the Obsessive-Compulsive Inventory-Revised (OCI-R) in Clinical and Non-Clinical Samples/Obsesif-Kompulsif Envanteri-Revize'nin (OKE-R) Türkçe Formu'nun Klinik ve Klinik Olmayan Örneklemlerde Geçerligi (January 1, 2014)

Supratentorial MRG Bulgulari Serebral Adrenolökodistrofiye Benzeyen ADEM Olgusu/A Case of ADEM Mimicking Cerebral Adrenoleukodystrophy Based on Supratentorial MRI Findings (January 1, 2014)

Intihar Girisiminde Bulunan Kisilerde Basa Çikma Tutumlari/Coping Strategies in Patients Who Had Suicide Attempts (January 1, 2014)

Cluster-Like Headache Associated with Symptomatic Chiari Type 1 Malformation/Semptomatik Chiari Malformasyonu Tip 1 ile Iliskili Küme Bas Agrisi (January 1, 2014)

Baski Hatasi / Erratum (January 1, 2014)

Other interesting articles:

Marker validation in recombinant inbred lines and random varieties of rice for drought tolerance
Australian Journal of Crop Science (April 1, 2012)

Respiratory enzyme activity and regulation of respiration pathway in seashore mallow (Kosteletzkya virginica) seedlings under waterlogging conditions
Australian Journal of Crop Science (April 1, 2012)

Absorption and accumulation characteristics of nitrogen in different wheat cultivars under irrigated and dryland conditions
Australian Journal of Crop Science (April 1, 2012)

Sinif Ögretmeni Adaylarinin Okudugunu Anlama Stratejileri Ile Ögrenme ve Ders Çalisma Stratejileri Arasindaki Iliski
Kuram ve Uygulamada Egitim Bilimleri (July 1, 2012)

Migren Hastalarinda Travma Sonrasi Stres Bozuklugu: Migren, Travma ve Aleksitimi/Post-Traumatic Stress Disorder in Migraine Patients: Migraine, Trauma and Alexithymia
Noro-Psikyatri Arsivi (July 1, 2013)

Dis Ticaretin Finansmaninda Göçmen Gönderilerinin Rolü: Türkiye Örnegi/The Role of Migrants' Remittances in Foreign Trade: The Case for Turkey
Sosyoekonomi (January 1, 2012)

Gelismekte Olan Ülkelerde Politik Istikrarin Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi/The Effect of Political Stability on Economic Growth in Developing Countries
Sosyoekonomi (January 1, 2012)

Publication: Noro-Osikyatri Arsivi
Author: Üneri, Özden Sükran
Date published: April 1, 2010

Giris

Yasam kalitesi (YK) son yillarda gerek günlük yasamda gerekse tip pratiginde sikça karsimiza çikan bir kavram halini almi stir. YK kavrami kisaca bireyin durumunu kendi degerler sistemi ve kültürü baglaminda degerlendirmesi olarak tanimlanirken (1) saglikla ilgili yasam kalitesi (SIYK) ise bir hastaligin ya da tedavisinin hastada yarattigi etkilerin algilanisi olarak tani mlanmaktadir (2). 20. yüzyilin 2.yarisindan itibaren saglikla ilgili verilerin degerlendirilmesinde SIYK kavrami ön plana çikmi stir (3). SIYK alaninda yapilan çalismalar hastaliklar ve bu hastaliklarin birey üzerindeki etkilerini anlamamizda, tedavi planlari ve saglik politikalari düzenlenmesinde yarar saglamaktadi r (2).

Serebral palsi (SP) gelismekte olan infant beyninde ortaya çikan, ilerleyici olmayan, aktivite kisitlamasina neden olan bir grup kalici hareket ve postür bozuklugudur ve yaklasik olarak her 1000 canli dogumda 2-2.5 oraninda görülmektedir (4). SP'nin YK üzerine etkilerinin neler oldugu ile ilgili çalismalarda son yillarda artis oldugu, bu çalismalarin çogunda ebeveyn ölçeklerinin kullanildigi ve SP'nin çocuklarin YK'ni olumsuz yönde etkiledig i görülmektedir (5,6). Literatürde çocugun YK'ni ebeveynin bakis açisindan degerlendiren ölçeklerin ebeveynin kendi sag- lik ve iyilik halinden ne kadar etkilendigi ile ilgili arastirmalara gereksinim oldugu, farkli kültürlerde, degisik örneklem gruplari nda yapilacak çalismalarin konuyu anlamada yararli olacagi belirtilmektedir (7-9). Ülkemizde SP'li çocuklarda Kaba Motor Fonksiyon Sinisandirma Sistemi (KMFSS) degerlendirmesi ile bakim veren anksiyete düzeylerini karsilastiran çalismalar bulunmaktadi r (10). Ancak literatür incelendiginde Türkiye'de yapilmis, çocuklarda SP ve YK arasindaki iliskiyi sorgulayan yalni zca bir çalismaya rastlanilmistir (11). Bu çalismada 45 SP'li ve 64 saglikli çocuk karsilastirilmis, SP'li çocuklarda KMFSS seviyesi artarken YK ölçek puanlarinin azaldigi saptanmistir (11).

Çalismamizda SP'li çocuga birinci bakim veren ebeveynin bakis açisindan, SP'li çocuklarin yasam kalitelerinin degerlendirilmesi ve YK ölçek puanlarina çocugun yasi, KMFSS degerlendirmesi, birincil bakim veren ebeveynin yasi, egitim düzeyi, ebeveynlerin depresyon ve anksiyete düzeyleri gibi faktörlerin etkisinin arastirilmasi amaçlanmistir. Bu çalismada YK degerlendirmesi Çocuklar Için Yasam Kalitesi Ölçegi (ÇIYKÖ) ebeveyn formu kullanilarak, ebeveynlerin depresyon ve anksiyete düzeyleri ise sirasiyla Beck depresyon ölçegi (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçegi (BAÖ) kullanilarak yapilmistir.

Yöntemler

Çalisma örneklemi Haziran 2008-Aralik 2008 tarihleri arasinda Dr. Sami Ulus Çocuk Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon poliklinigine basvuran ve SP tanisi konularak takip ve tedaviye alinan hastalardan olusmaktadir. Çocuklarin fizik muayeneleri ve SP degerlendirilmesi 2. yazar tarafindan yapildiktan sonra, çalismaya katilmayi kabul eden birincil bakim veren ebeveynden ÇIYKÖ ebeveyn formunu, BAÖ ve BDÖ'ni doldurmalari istenmis, yazarlar tarafindan hazirlanan sosyodemografik bilgi formu klinik degerlendirme görüsmesi sirasinda tamamlanmisti r. Dr. Sami Ulus Çocuk Hastanesi Etik Kurulu'ndan çalisma ile ilgili etik kurul onayi alinmis, ailelere degerlendirme görüsmesi sonrasi sözel bilgi verilmis, çalismaya katilmayi kabul eden ebeveynden bilgilendirilmis onam formu alinmistir.

Veri Toplama Araçlari

Çocuklar Için Yasam Kalitesi Ölçegi (ÇIYKÖ) (Pediatric Quality of Life Inventory): ÇIYKÖ 2-18 yas grubu çocuklar için gelistirilmis, yaygin olarak kullanilan, kullanimi kolay, kisa sürede uygulanabilen, genel bir YK ölçegidir (12). Ölçegin 2-4, 5- 7, 8-12 ve 13-18 yas gruplari için, yas grubu özellikleri dikkate alinarak hazirlanmis öz bildirim ve ebeveyn ölçegi olarak iki farkli formu bulunmaktadir (13). Öz bildirim ve ebeveyn formlari 2-4 yas grubu disinda toplam 23'er maddeden olusmaktadir. Iki-4 yas grubu için yalnizca ebeveyn formu bulunmakta ve bu form 21 maddeden olusmaktadir. Ölçek formlarinda bes seçenekli, likert tipi yanit skalasi kullanilmistir (0=hiçbir zaman, 1=nadiren, 2=bazen, 3=siklikla, 4=her zaman). Maddelerden alinan puanlar dogrusal olarak 0-100 puan arasinda bir degere çevrilir (0=100, 1=75, 2=50, 3=25, 4=0). Sifir-100 arasinda de- gisebilen puanlarin artisi yasam kalitesinin yüksekligine isaret etmektedir. Ölçegin orijinal formunun, SP'li çocuklarda geçerlik ve güvenirlik çalismasi yapilmis ve SP'li çocuklarda tek basi na veya SP modülü ile birlikte YK degerlendirmesi için kullani labilecegi belirtilmistir (8). Ülkemizde ÇIYKÖ'nin tüm yas gruplari için Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalismasi yapilmisti r. Ölçegin iç tutarligi (Cronbach alfa katsayisi) 2-4 yas grubu için 0.85, 5-7 yas grubu küçük çocuk formu için 0.80, ebeveyn formu için 0.86, 8-12 yas grubu çocuk formu için 0.86, ebeveyn formu için 0.88, 13-18 yas grubu ergen formu için 0.82, ebeveyn formu için 0.87 olarak saptanmis ve tüm formlarin güvenirligi yüksek olarak degerlendirilmistir. Ölçegin geçerligi ise bilinen grup yöntemi ile degerlendirilmis olup, 5-7 yas grubu çocuk formu disinda diger formlarinin Türk dilinde geçerliginin yüksek oldugu saptanmistir (14-16).

Kaba Motor Fonksiyon Sinisandirma Sistemi (KMFSS) (Gross Motor Function Measure Classification System): SP'li çocuklar için gelistirilmis bir sinisandirma sistemidir. 12 yasin altindaki SP'li çocuklar kendiliginden baslatilan hareketler, oturma, yürüme gibi kaba motor fonksiyonlara dayanilarak bes seviyeye ayrilmistir (17). Seviye 1: Bagimsiz yürür. Ileri kaba motor becerilerde kisitlilik vardir. Seviye 2: Yardimci araç olmadan yürür. Toplum içinde yürürken kisitliligi vardir. Seviye 3: Yardimci araçla yürür. Toplum içinde yürürken kisitliligi vardir. Seviye 4: Kisitliligi vardir. Kendi kendine hareket edebilir. Toplum içinde tasinir veya tekerlekli sandalye kullanir. Seviye 5:Yardimci teknolojiler kullanilsa da hareketliligi ciddi derecede sinirlidir (18).

Beck Depresyon Ölçegi (BDÖ): Depresyonda görülen bedensel, duygusal, bilissel belirtileri ölçmektedir. 21 belirti kategorisini içeren kendini degerlendirme ölçegidir. Alinacak en yüksek puan 63'tür. Toplam puanin yüksekligi depresyonun siddetini gösterir. Beck ve arkadaslari tarafindan gelistirilmistir (19). Ülkemizde geçerlilik ve güvenilirlik çalismasi, Hisli tarafindan yapilmistir (20,21). BDÖ'nin Türkçe formunun iki yarim test güvenirlik katsayisinin 0.74 oldugu (21), ölçüt bagintili geçerlik katsayisinin ise 0.47 ile 0.63 arasinda degistigi bulunmustur (20). BDÖ'nin Türkçe güvenirlik ve geçerlik çalismasinda, kesme noktasi incelenmis, 17 ve üstündeki ölçek puanlarinin, tedavi gerektirecek düzeydeki depresyonu %90'in üzerinde bir dogrulukla ayirt edebildigi saptanmistir (21).

Beck Anksiyete Ölçegi (BAÖ): Bireyin yasadigi anksiyete belirtilerinin sikligini ölçmektedir. 21 maddeden olusan, 0-3 arasi puanlanan Likert tipi bir kendini degerlendirme ölçegidir. Toplam puanin yüksekligi kisinin yasadigi anksiyetenin yükseklig ini gösterir. Beck ve arkadaslari tarafindan gelistirilmistir (22). Ülkemizde geçerlilik ve güvenirlik çalismasi, Ulusoy ve arkadaslari tarafindan yapilmistir. Türkçe standardizasyon çalismalari nda, psikiyatrik hastalardan olusan örneklem üzerinde envanterin Cronbach alfa iç tutarlik katsayisi 0.93 bulunurken, madde-toplam puan korelasyon katsayilari 0.45 ile 0.72 arasinda degismektedir. Ölçegin test-tekrar test güvenirlik katsayisi ise 0.57 olarak bulunmustur (23).

Istatistiksel Analiz

Çalismada elde edilen bulgular degerlendirilirken SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 11.5 programi kullanilmi stir. Çalisma verileri degerlendirilirken tanimlayici istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma) kullanilmis, niceliksel verilerin karsilastirilmasinda normal dagilima uygunluk degerlendirmesi yapilmistir. Gruplar arasindaki istatistiksel iliskiler t testi, Ki-Kare, Mann-Whitney U testleri ile degerlendirilmistir. ÇIYKÖ ölçek puanlari ile degiskenler arasinda dogrusal bir iliski olup olmadigi degerlendirmesi Spearman rank korelasyon katsayisi kullanilarak yapilmistir. Sonuçlar %95'lik güven arali- ginda, anlamlilik ise p<0.05 düzeyinde degerlendirilmistir.

Sonuç

BDÖ degerlendirmesi ölçek eksik maddeleri nedeniyle 32 olgu, BAÖ degerlendirmesi ise 34 olgu üzerinden yapilmistir. Çalismaya katilmayi kabul eden ve etmeyen olarak degerlendirme yapildiginda ebeveyn yas ortalamasi sirasiyla 29.5±4.9 yil (±Standart sapma, SS) ve 31.94±5.7 yil olarak saptanmis, gruplar arasinda istatistiksel olarak anlamli fark saptanmamistir (p=0.115). Çocuk yas ortalamasi çalismaya katilan grupta 5.3±3.3 yil, katilmayan grupta 6.81±4.6 yil olarak bulunmus, gruplar arasinda istatistiksel olarak anlamli fark bulunmamistir (p=0.184). Çalismaya katilan ve katilmayan çocuklarda yas araligi ise sirasiyla 2-16 yil ve 2-13 yildir. Ayrica çalismaya katilmayi kabul eden ve etmeyen gruplar arasinda egitim düzeyi dagi- limlari, aile aylik gelir dagilimlari, çocuklarin cinsiyet dagilimi açisindan da istatistiksel olarak anlamli fark olmadigi saptanmami stir (Sirasiyla p=0.087, p=0.355, p=0.786).

Çalismaya katilan SP'li olgularin %45.9'u (n=17) kiz, %54.1'i (n=20) erkektir. Çalismamiza katilan birincil bakim veren ebeveynlerin % 97.3'ü (n=36) annelerden olusmaktadir. Bir ölçek birincil bakim veren baba tarafindan doldurulmustur. Çalismami- za katilan olgularin sosyodemografik özellikleri Tablo 1'de yer almaktadir. Olgularin %48.6'sinin (n=18) spastik quadriplejik, %29.8'inin (n=11) spastik diplejik, %21.6'sinin (n=8) spastik hemiplejik oldugu saptanmistir.

YK ölçek puanlari degerlendirmesi Tablo 2'de yer almaktadir. Örneklem cinsiyet, SP tipi, ebeveyn egitim düzeyi, gelir düzeyi açisindan gruplara ayrilarak gruplar arasinda YK ölçek puanlari açisindan fark olup olmadigi incelenmis, tüm ölçek puanlari için gruplar arasinda istatistiksel olarak anlamli fark olmadigi bulunmustur (p>0.05) (Tablo 3).

YK ölçek puanlarina çocugun yasi, birincil bakim verenin yasi, birincil bakim verenin egitimi, BDÖ puani, BAÖ puani, KMFSS düzeyi ve kardes sayisi faktörlerinin etkisi degerlendirildig inde FSTP, PSTP ve ÖTP tümü ile sadece ebeveyn depresyon ve anksiyete ölçek puanlari arasinda istatistiksel olarak anlamli, negatif dogrusal korelasyon saptanmistir (p<0.05). Birincil bakim veren ebeveynin depresyon ve anksiyete ölçek puanlari arttikça YK ölçek puanlarinin azaldigi bulunmustur (Tablo 4).

Tartisma

Çalismamiza katilan tüm çocuklar spastik tip SP'lidir. SP'li hastalarda yapilan çalismalarda da en sik görülen SP tipi spastik tip olarak belirtilmektedir (24). Amerika Birlesik Devletleri'nde (ABD) 245 SP'li çocukta ÇIYKÖ kullanilarak yapilan bir çali smada, ebeveyn formu FSTP ortalamasi 43.19±27.59, PSTP ortalamasi 55.91±16.98, ÖTP ortalamasi 51.28±18.00 olarak bulunmustur (8). Bu bulgu çalismamiz sonuçlariyla benzerdir.

Çalismamizda iki cins arasinda YK ölçek puanlari arasinda istatistiksel olarak anlamli fark bulunmamistir. Eriskinlerde cinsiyet ve YK arasindaki iliskiyi inceleyen bir çalismada erkeklerde YK'nin kadinlardan daha yüksek oldugu bulunmustur (25). Çocuklarda yapilan bazi çalismalar bu bulguyu desteklerken, bazi çalismalarda cinsiyetin YK puanlari üzerinde fark yaratmadigi bulunmustur (26,27). Bu durum çocuk yas grubunun yasa göre degisen bilissel özelliklere sahip olmasi, yas dönemine özgü bilis degisikliginin çocuklarda cinsiyet ile ilgili YK algilarini farklilastirabilecegi seklinde açiklanabilir. Ancak bu yorumun dogrulanmasi için bilis degisikligi ile ilgili dönemleri temsil eden çocuk yas gruplarinda, farkli sosyoekonomik düzeyleri de içeren genis örneklemli çalismalara gereksinim oldug u düsünülmüstür. Ayrica literatürde SP'li çocuklarda cinsiyete göre YK ölçek puanlarini degerlendiren bir çalismaya rastlanmamistir. Bu alanda da yeni arastirmalara gereksinim bulunmaktadir.

Çalismamizda KMFSS gruplari arasinda YK ölçek puanlari açisindan istatistiksel olarak anlamli fark olmadigi bulunmustur. Literatürde KMFSS degerlendirmesi ile YK ölçek puanlarinin iliskilisi tartismalidir. KMFSS degerlendirmesi ile daha çok fiziksel YK ölçek puanlarinin iliskili oldugunu belirten çalismalar oldug u gibi (28,29) tüm YK alanlarini etkiledigini gösteren çalismalarda bulunmaktadir (11,30).

Egitim ve gelir düzeyi açisindan gruplar arasinda YK ölçek puanlari açisindan fark olmamasina, örneklemin çogunlugunun ilkokul mezunu ve alt gelir düzeyi ailelerden olusmasi ve diger gruplarda yer alan denek sayisinin azligi yol açmis olabilir. Ancak genellikle üst gelir düzeyinden ailelerin yer aldigi, 95 olgu ile ÇIYKÖ kullanilarak yapilan bir çalismada da benzer sekilde gelir düzeyinden YK puanlarinin istatistiksel olarak anlamli etkilenmedig i bulunmustur (31). Ülkemizde epilepsili eriskinler ile yapilan bir YK çalismasinda epilepsili hastalarin gelir düzeyleri saglikli kontrol grubundan yüksek olmasina ragmen YK'leri daha düsük olarak bulunmustur (32). Bu durum gelir düzeyinin SP, epilepsi gibi kronik ve yeti yitimine yol açabilen hastaliklarda YK üzerinde beklenildigi kadar etkili olmadigini düsündürebilir.

Literatürde yüksek ebeveyn kaygi düzeyinin SP'li çocuklarda düsük YK düzeyi ile iliskili oldugunu gösteren çalismalar bulunmaktadi r (31,33). Çalismamizda birincil bakim verenin BDÖ ve BAÖ puanlarindaki artisin düsük YK belirleyicisi olarak saptanmasi bu bulguyu desteklemektedir. Bazi çalismalarda ebeveynlerin depresyon ve kaygi düzeylerindeki artisin aile iliskilerinde bozulmaya yol açabildigi bu durumun da çocugun motivasyon ve bakimi ile ilgili zorluklara yol açarak YK'ni azaltabileceg i belirtilmistir (30,33). Bu bulgular degerlendirildiginde çocuklarla çalisan klinisyenlerin hastalik ile ilgili YK iyilestirmesi çabalarinda, gerek gördükleri olgularda ebeveynleri psikiyatrik destek için yönlendirmelerinin yararli olacagi düsünülmüstür.

Çalismamizin en önemli sinirliligi örneklemin küçüklügüdür. Diger bir kisitlilik ise çalismamizda tüm sosyoekonomik düzey gruplarindan olgularin bulunmamasidir.

Sonuç olarak, devam etmekte olan bu çalismanin ilk alti ayli k verileri SP'li çocuklarda ebeveyn ölçegi kullanilarak yapilan YK degerlendirmelerinde, ebeveynlerin ruhsal süreçlerinin ebeveyn tarafindan yapilan YK degerlendirmelerini etkiledigini göstermektedir. Bu bulgu çocuklarda YK degerlendirilirken mümkün olan durumlarda ebeveyn ölçegi yani sira öz bildirim ölçeklerinin de kullanilmasi gerektigini bilgisini desteklemektedir. Bu çalismada degerlendirilen diger faktörlerin YK üzerinde istatistiksel olarak anlamli etkisinin olmamasi örneklem özelligi olabilir. Ancak YK degerlendirmelerinde engellilik derecesi kadar durumun birey ya da bakim veren tarafindan nasil algilandi- ginin da önemli oldugu unutulmamalidir. Literatürde SP'li çocuklarda YK'ni etkileyen faktörlerin degerlendirildigi çalismalarda birbiri ile çelisen farkli bilgiler bulundugu gözlenmistir. Bu konuda örneklem sayisi kisitli olsa da çalismamizin katkilari oldug u, ileride yapilacak genis örneklemli, farkli gelir ve egitim düzeylerini de içeren çalismalarin konuyla ilgili bilgi birikimini arttirmak açisindan yararli olacagi düsünülmüstür.

Kaynaklar

1. Fidaner H, Elbi H, Fidaner C ve ark. Yasam kalitesinin ölçülmesi, WHOQOL-100 VE WHOQOL-BREF. 3PDergisi 1999; 7:5-13.

2. Dilbaz N. Yasam kalitesi: Ölçümü ve psikiyatri. Psychomed 1996; 2:20-4. [Abstract]

3. Eiser C, Morse R. Quality of life measures in chronic disease of childhood. Health Technology Assesment 2001; 5:1-156. [Full Text]

4. Rosenbaum P, Paneth N, Leviton A et al. A report: the definition and classification of cerebral palsy. Dev Med Child Neurol 2007; 49:480. [Abstract] / [PDF]

5. Waters E, Davis E, Mackinnon A ve ark.. Psychometric properties of the quality of life questionnaire for children with CP. Dev Med Child Neurol 2007; 49:49-55. [Abstract] / [PDF]

6. Liptak GS, O'Donnell M, Conaway M et al. Health status of children with moderate to severe cerebral palsy. Dev Med Child Neurol. 2001; 43:364-70. [Abstract] / [PDF]

7. Dickinson HO, Parkinson KN, Ravens-Sieberer U et al. Self-reported quality of life of 8-12-year-old children with cerebral palsy: a cross-sectional European study. Lancet 2007; 369:2171-8. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

8. Varni JW, Burwinkle TM, Berrin SJ et al. The PedsQL in pediatric cerebral palsy: reliability, validity, and sensitivity of the Generic Core Scales and Cerebral Palsy Module. Dev Med Child Neurol 2006; 48:442-9. [Abstract] / [PDF]

9. Morales NM, Funayama CA, Rangel VO et al. Psychometric properties of the Child Health Assessment Questionnaire (CHAQ) applied to children and adolescents with cerebral palsy. Health Qual Life Outcomes. 2008; 6:109. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

10. Altindag O, Iscan A, Akcan S ve ark. Anxiety and Depression Levels in Mothers of Children with Cerebral Palsy. Turk J Phys Med Rehab 2007; 53:22-4. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

11. Tüzün EH, Eker L ve Daskapan A. An assessment of the impact of cerebral palsy on children's quality of life. Fizyoterapi Rehabilitasyon 2004; 15:3-8. [Abstract]

12. Varni JW, Seid M, Rode AC. The PedsQLTM : The measurement model for the Pediatric Quality of Life Inventory. Med Care 1999; 37:126-39. [Abstract]

13. Varni JW, Seid M, Kurtin PS. PedsQLTM 4.0: Reliability and validity of the Pediatric Quality of Life Inventory version 4.0 generic core scales in healthy and patient populations. Med Care 2001; 39:800-12. [Abstract]

14. Memik NC, Agaoglu B, Coskun A ve ark. Çocuklar Için Yasam Kalitesi Ölçeginin 13-18 Yas Ergen Formunun Geçerlik ve Güvenirligi. Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18:353-63. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

15. Uneri OS, Agaoglu B, Coskun A et al. Validity and reliability of Pediatric Quality of Life Inventory for 2- to 4-year-old and 5- to 7-year-old Turkish children. Qual Life Res 2008; 17:307-15. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

16. Memik NC, Agaoglu B, Coskun A ve ark. Çocuklar Için Yasam Kalitesi Ölçeginin 8-12 Yas Çocuk Formunun Geçerlik ve Güvenirligi. Çocuk ve Ergen Ruh Sagligi Dergisi 2008; 15:87-98. [Abstract] / [Full Text]

17. Beckung E, Hagberg G. Correlation between ICIDH handicap code and Gross Motor Classification System in children with cerebral palsy. Dev Med Child Neurol 2000; 42:669-73. [Abstract] / [PDF]

18. Beyazova M, Kutsal YG. Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Cilt 2. Ankara: Günes Kitabevi; 2000.

19. Beck AT. An inventory for measuring depression. Arch Gen Psychiatry 1961; 4:561-71. [Abstract] / [Full Text]

20. Hisli N. Beck Depresyon Envanteri'nin geçerligi üzerine bir çalisma. Psikoloji Dergisi 1988; 6: 118-126.

21. Hisli N. Beck Depresyon Envanterinin üniversite ögrencileri için geçerlig i, güvenirligi. Psikoloji Dergisi 1989; 7:3-13.

22. Beck AT, Epstein N, Brown G et al. An inventory for measuring clinical anxiety: Psychometric properties. J Consult Clin Psychol 1988; 56:893-7. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

23. Ulusoy M, Sahin NH, Erkmen H. Turkish version of the Beck Anxiety Inventory: Psychometric properties. J Cogn Psychother 1998; 12:163-72.

24. Himpens E, Van den Broeck C, Oostra A et al. Prevalence, type, distribution, and severity of cerebral palsy in relation to gestational age: a meta-analytic review. Dev Med Child Neurol 2008; 50:334-40. [Abstract] / [PDF]

25. Gallicchio L, Hoffman SC, Helzlsouer KJ. The relationship between gender, social support, and health-related quality of life in a community-basedstudy in Washington County, Maryland. Qual Life Res 2007; 16:777-86. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

26. Jirojanakul P, Skevington SM, Hudson J. Predicting young children's quality of life. Social Science&Medicine 2003; 57:1277-88. [Abstract] / [PDF]

27. Uzark K, Jones K, Burwinkle TM. The pediatric quality of life inventoryTM in children with heart disease. Progress Pediatr Cardiol 2003; 18:141-8. [Abstract] / [PDF]

28. Bjornson KF, Belza B, Kartin D et al. The relationship of physical activity to health status and quality of life in cerebral palsy. Pediatr Phys Ther 2008; 20:247-53. [Abstract]

29. Pirpiris M, Gates PE, McCarthy JJ et al. Function and well-being in ambulatory children with cerebral palsy. J Pediatr Orthop 2006; 26:119-24. [Abstract]

30. Shelly A, Davis E, Waters E et al. The relationship between quality of life and fuctioning for children with cerebral palsy. Dev Med Child Neurol 2008; 50:199-203. [Abstract] / [PDF]

31. Majnemer A, Shevell M, Rosenbaum P et al. Determinants Of Quality in School-Age Children with Cerebral Palsy. J Pediatr 2007; 151: 470-5. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

32. Akçali A, Altindag A, Geyik S ve ark. Epilepsi Hastalarinda Yasam Kalitesi, Depresyon, Anksiyete ve Çok Boyutlu Algilanan Sosyal Destek. Nöropsikiyatri Arsivi 2009; 46 91-7. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

33. Arnaud C, White-Koning M, Michelsen SI et al. Parent, Reported Quality of Life of Children With Cerebral palsy in Europe. Pediatrics 2008; 121:54-64. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

Author affiliation:

Özden SÜKRAN ÜNERI, Kiymet IKBAL KARADAVUT*

Dr. Sami Ulus Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Egitim ve Arastirma Hastanesi, Çocuk Psikiyatrisi Klinigi, Ankara, Türkiye

*Dr. Sami Ulus Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Egitim ve Arastirma Hastanesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Klinigi, Ankara, Türkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Özden Sükran Üneri, Dr. Sami Ulus Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Egitim ve Arastirma Hastanesi,

Çocuk Psikiyatrisi Klinigi, Ankara, Türkiye E-posta: ozdenuneri@yahoo.com Gelis tarihi/Received: 02.06.2009 Kabul tarihi/Accepted: 28.10.2009

© Nöropsikiyatri Arsivi Dergisi, Galenos Yayinevi tarafindan basilmistir. / © Archives of Neuropsychiatry, published by Galenos Publishing.

The use of this website is subject to the following Terms of Use