Lateral epikondilit tedavisinde otolog trombositten zengin plazmanin etkisi/The effect of autologous platelet rich plasma in treatment lateral epicondylitis

ÖZET. Amaç: Lateral epikondilit (tenisçi dirsegi) en fazla tani konulan dirsek yan agri nedenidir. Bu çalismanin amaci tenisçi dirsegi tedavisinde tek doz kortikosteroid enjeksiyonu ile otolog trombositten zengin plazma (TZP) enjeksiyonunun etkilerini karsilastirmaktir. Gereç ve yöntem: Dirsek yan kisminda agri sikâyeti sonucu klinigimize müracaat edip, lateral epikondilit tanisi konan 15 hastanin (6 erkek ve 9 kadin) 15 dirsegi çalisma kapsamina alindi. Olgularin 1. grubuna tek doz 0,5 ml Bethametasone ve 0.5 ml Prilokain karisimi, 2. grup olgulara 1ml otolog TZP lokal olarak uygulandi. Bulgular: Verhaar skorlama sistemine göre alinan sonuçlara göre ilk takiplerde lokal steroid enjeksiyonu yapilan hasta grubunda sonuçlarin daha iyi oldugu fakat sonraki takiplerde iyi sonuçlarin görüldügü vaka sayisinda azalma oldugu görüldü. TZP grubunda ise ilk takiplerde sonuçlarin kötü oldugu fakat sonraki takiplerde daha iyi sonuçlarin alindigi görüldü. Sonuç: Otolog TZP enjeksiyonun lateral epikondilitte iyi yönde etkinliginin zamanla artigi söylenebilir, fakat bunun daha iyi anlasilmasi için olgu sayisi ve takip süresi artirilmis yeni çalismalarin yapilmasi gereklidir. Anahtar kelimeler: Lateral epikondilit, trombositten zengin plazma, tedavi. ABSTRACT. Objectives: Lateral epicondylitis (tennis elbow) is the most commonly diagnosed cause of lateral elbow pain. The aim of this study was to compare the effect of single dose corticosteroid and autologous platelet rich plasma (PRP) injection in the treatment of tennis elbow. Materials and methods: The 15 elbow of 15 patients (6 male and 9 female) was included in the study, who applied to our clinic with lateral elbow pain and diagnosed as lateral epicondylitis. A single dose of 0,5 ml Bethametasone and 0,5 ml Prilocaine mixture was applied to first group and single dose 1 ml autologous PRP was locally applied to the second group. Results: In the early follow-ups the results of corticosteroid group were better than latter follow-ups, however in PRP group the results were worst in early follow-ups but better results were obtained in later follow-ups according to Verhaar scoring system. Conclusion: According to our results, the beneficial effects of PRP injection in lateral epicondylitis increases over time but further studies with more patients and longer follow up durations should done in order to more clarified this subject. Key words: Lateral epicondylitis, trombosit rich plasma, treatment.






Latest articles from "Dicle Tip Dergisi":

Bir üniversite hastanesi laboratuvarinda beyin omurilik sivisi'nda izole edilen mikroorganizmalarin üç yillik geriye dönük analizi/A Three years retrospective analysis of agents isolated from cerebrospinal fluid in a University Hospital (March 1, 2012)

Antiglokomatöz sabit kombinasyonlarin etkileri ve hasta uyumunun karsilastirilmasi: Dorzolamid-timolol maleat ve latanoprost-timolol maleat/Comparison of the effects of antiglaucomatous fixed combinations and patients compliance: Dorzolamide-timolol maleate and latanoprost-timolol maleate (March 1, 2012)

Cesarean scar pregnancy treated with methotrexate and dilatation-currettage: Case report/Metotreksat ve dilatasyon-küretaj ile tedavi edilen sezeryan skar gebeligi: Olgu sunumu (March 1, 2012)

Os trigonum sendromu: Geriye dönük karsilastirmali bir çalisma/Os trigonum syndrome: A retrospective and comparative study (March 1, 2012)

Karaciger metastazlarinin kontrastli ultrasonografi ile incelenmesi/Examination of liver metastases with contrast enhanced ultrasonography (March 1, 2012)

Multiple myeloma masquerading as a pulmonary mass: A rare presentation/Akcigerde bir kitle olarak maskelenen multiple miyeloma: Nadir bir ortaya çikis (March 1, 2012)

Klasik üçlü tedaviye bizmut eklenmesinin Helicobacter pylori eradikasyonuna etkisi/Effect of bismuth addition to the triple therapy of Helicobacter pylori eradication (March 1, 2012)

Other interesting articles:

Dis Ticaretin Finansmaninda Göçmen Gönderilerinin Rolü: Türkiye Örnegi/The Role of Migrants' Remittances in Foreign Trade: The Case for Turkey
Sosyoekonomi (January 1, 2012)

Haberler
Turkderm (October 1, 2011)

Ürolojik cerrahide teknikler degisiyor mu?/Changes in urological surgical techniques
Dicle Tip Dergisi (April 1, 2010)

Topikal Takrolimus Tedavisine Çok Iyi Yanit Veren Skar Sarkoidozu/ Scar Sarcoidosis with an Excellent Response to Treatment with Topical Tacrolimus
Turkderm (October 1, 2011)

Mobilya Endüstrisinde Kârliligi Etkileyen Faktörlerin UTADIS Yaklasimi ile Belirlenmesi/Determination of the Factors Effecting the Profitability in Furniture Industry Using UTADIS Approach
Sosyoekonomi (January 1, 2012)

Iran'da e-Devlet/e-Government in Iran
Sosyoekonomi (January 1, 2012)

e-Devlet Çalismalarina Bir Örnek: "e-Içisleri Projesi"/An Example of e-Government Studies: e-Interior Project
Sosyoekonomi (January 1, 2012)

Publication: Dicle Tip Dergisi
Author: Agir, Ismail
Date published: January 1, 2011

GIRIS

Lateral epikondilit (tenisçi dirsegi) en fazla tani konulan dirsek yan agri nedenidir.1 Lateral epikondilitin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, el bilek ve parmak ekstansörlerinin dirsek lateral epikondili üzerine neden oldugu asiri mekanik yüklenmenin bu patolojiye sebep oldugu düsünülmektedir.1-3 Tenisçilerde oldugu gibi bu kaslara binen yükleri artiran hareketleri yapan kisilerde bu patolojinin daha sik görülmesi bu düsünceyi desteklemektedir.

Literatürde tenisçi dirsegi için çok sayida tedavi metodu önerilmistir. Konservatif olarak alçi-atel ile istirahat, fizik tedavi modaliteleri, vücut disi sok dalgasi, botulinum toksini, steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar, kortikosteroid enjeksiyonu, tam kan enjeksiyonu literatürde uygulanan tedavi seçenekleridir.4-8

Trombositten zengin plazma (TZP) özellikle son yillarda birçok alanda kullanilmaya baslanmistir. TZP otolog tam kandan elde edilir ve yüksek konsantrasyonda büyüme faktörü ve sitokin içermektedir.9 Bunlarin kemik ve yumusak doku iyilesmesinde çok önemli görevleri vardir.10,11

Bu çalismanin amaci prospektif ve kontrollü klinik bir deneme ile tenisçi dirsegi tedavisinde tek doz kortikosteroid enjeksiyonu ile otolog TZP enjeksiyonunun erken ve geç dönem etkilerini karsilastirmaktir.

GEREÇ VE YÖNTEM

Dirsek yan kisminda agri sikâyeti sonucu klinigimize müracaat edip, klinik ve radyolojik incelemeler sonrasi, lateral epikondilit tanisi konan ve düzenli takibi yapilan 6'i erkek, 9'u bayan toplam 15 hastanin 15 dirsegi çalisma kapsamina alindi. Ortalama yas 44.2 (23-58) yil, ortalama takip süresi 11.9 ay (11-13) olarak tespit edildi. Hastalarin 8'inde sag, 7'sinde sol dirsek etkilenmisti.

Lateral epikondilit tanisi için kriterler: 1) Günlük isler sirasinda lateral epikondil üzerinde agri olusmasi 2) fizik muayenede bu noktada ve ekstansör kas baslangicinda hassasiyet saptanmasi 3) dirsek ekstansiyonda iken el bilegi dirence karsi dorsifleksiyonu ile lateral epikondil üzerindeki agrinin artmasi olarak kabul edildi.

Çalismadan çikarilma kriterleri: 18 yasindan küçük olma, gebelik, karpal tünel sendromu veya servikal diskopati hikâyesi bulunmasi, romatoid artrit ve diyabet benzeri sistemik hastalik bulunmasi veya son 6 ay içinde lateral epikondilit için cerrahi veya kortikosteroid enjeksiyonu tedavisi almasi olarak belirlendi.

Degerlendirmede Verhaar ve ark.'larinin12 skorlama sistemi kullanildi ve olgular; mükemmel, iyi, orta ve kötü olarak degerlendirildi. Verhaar ve ark.'larinin12 degerlendirme skoru tablo 1'de verilmistir.

Trombositten zengin plazma hazirlanisi: Hastalardan 27 ml kan, Biomet Biologics GPS III sisteminde bulunan 30 ml'lik ve 3ml antikoagulan citrat dekstroz (ASD) çekilerek önceden hazirlanan siringalar kullanilarak venöz yoldan alindi. ASD kanin pihtilasmamasini saglamak için eklendi. Ardindan kan örnekleri GPSIII sisteminde bulunan santrifüj tüplerine eklendi ve bu tüpler santrifüj cihazina yerlestirilerek 15 dakika 3200 rpm hizda santrifüje edildi ve 3 ml Trombosit Zengin Plazma bu santrifüj tüplerinden çekildi (Sekil 1).

Enjeksiyon teknigi: Rastgele olarak ayrilan olgularin 1. grubuna (Grup 1) tani sonrasi tek doz 0,5 ml (4.53 mgr) Bethametasone (Diprospan®; Schering-Plough) ve 0.5 ml (0.5 mgr) Prilokain (Citanest® %2;Astrazeneca) karisimi lokal olarak 22 numara igne ile yapildi. Enjeksiyon hasta oturur iken, dirsek 90 derece fleksiyonda ve ön kol pronasyonda diger ekstremite tarafindan desteklenirken en fazla lokal duyarliligin oldugu noktaya ve ekstansör karpi radialis brevis baslangiç noktasina yapildi. 2. grup olgulara (Grup 2) tani sonrasi 1ml TZP ayni teknik ve pozisyonda lokal olarak uygulandi. Enjeksiyon sonrasi hasta 15 dakika sirt üstü yatirildi. Her iki grupta tüm hastalara agri kesici olarak parasetamol önerildi ve 4-6 hafta boyunca zorlu el bilegi ekstansiyonu ve agri uyandirici haraketlerden kaçinmasi önerildi.

Bu klinik çalisma için Marmara Üniversitesi Tip Fakültesi Arastirma Etik Kurulundan MAR-YÇ-2008-0102 protokol numarasi ile etik kurul onayi alinmis ve çalismaya katilan her hastaya onam formu okutularak imzalatilmistir.

BULGULAR

Grup 1'de 10 hasta Grup 2'de 5 hasta degerlendirildi. Olgu sayimiz düsük oldugu için istatistiksel bir degerlendirme yapamayacagiz. Klinik sonuçlarimizi Verhaar skorlama sistemine göre degerlendirdik. Grup 1'de enjeksiyondan 2 hafta sonra yapilan ilk kontrolde 8 olguda mükemmel sonuç alinirken, Grup 2'de 1 hastada mükemmel sonuç alindi. Grup 1'de sonraki takiplerinde 7 olguda mükemmel sonuç alinirken, Grup 2'de 2.ay takibinde 2, sonraki takiplerinde 3 olguda mükemmel sonuç elde edildi. Bu sonuçlara göre ilk takiplerde lokal steroid enjeksiyonu yapilan hasta grubunda sonuçlarin daha iyi oldugu fakat sonraki takiplerde iyi sonuçlarin görüldügü vaka sayisinda azalma oldugu görüldü. TZP grubunda ise ilk takiplerde sonuçlarin kötü oldugu ancak sonraki takiplerde daha iyi sonuçlar alindigi görüldü Verhaar ve ark.'larinin12 skorlama sistemi kullanilarak elde edilen sonuçlar Tablo 2'de gösterilmistir.

TARTISMA

Lateral epikondildeki agri, el bilegi ve parmak ektansörlerinin lateral epikondile yapisma yerindeki tendoperiostitinden kaynaklanir. Bu bölgede ödem, damarlanmada artis ve granülasyon dokusu gözlenir.13,14 Lateral epikondilit tedavisinde steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar, lokal kortikosteroid enjeksiyonu, fizik tedavi modaliteleri ve ortez kullanimi önerilen tedavilerdir. Bu tedavilere yanit vermeyen %10 kadar olguda cerrahi tedavi gerekebilmektedir.15

Epikondilit tedavisinde sik olarak tercih edilen lokal steroid enjeksiyonundan sonra agrinin azaldigi veya geriledigi, fakat uzun süreli takiplerde semptomlarin tekrarladigi ve steroidin etkinliginin saptanamadigi belirtilmektedir.16,17 Almekinder'in yaptigi literatür taramasinda lokal steroid enjeksiyonu yapilan 23 çalismadan sadece 8 tanesinin ileriye dönük ve kontrollü çalisma oldugu bunlardanda sadece 3 tanesinde bu tedavinin uzun dönemde etkili oldugu savunulmaktadir.18,19

Trombosit zengin plazma ilk olarak 1987 yilinda Ferrari ve ark. tarafindan kullanilmistir20. Bu zamandan itibaren TZP Ortopedi ve Travmatoloji, Dis hekimligi, Kulak Burun Bogaz klinikleri, Oftalmoloji, Beyin cerrahisi ve Üroloji gibi birçok sahada kullanilmaya baslanmistir. TZP otolog tam kandan santrifüj yöntemi ile elde edilen ve yüksek konsantrasyonda büyüme faktörü ve sitokin içeren bir üründür.10 Literatürdeki çalismalarda TZP'nin enflamasyonu etkiledigi, postoperatif kan kaybini, enfeksiyonu ve narkotik ihtiyacini azalttigi, yara iyilesmesinde, yumusak doku ve kemik rekonstrüksüyonun da etkili ve güvenli oldugu gösterilmistir.21

Bununla Birlikte lateral epikondilit tedavisinde kullanim ile ilgili literatürde sadece bir çalisma bulunmaktadir Peerbooms ve ark. larinin1 2010 yilinda yaptiklari çalismada bizim çalismamiza benzer olarak steroid enjeksiyonu ve TZP enjeksiyonunun sonuçlari karsilastirilmistir. Daha fazla olgu üzerinde yapilan çalismada bizim çalismamizda oldugu gibi kortikosteroid grubunda ilk takiplerde daha iyi sonuçlar alinirken sonraki takiplerde iyi sonuçlar azalmistir. Yine benzer olarak TZP enjeksiyonunun ileri takiplerde zamanla daha iyi sonuçlar verdigi görülmüstür. Fakat Peerbooms ve ark. larinin yaptiklari çalismada son kontrolde TZP ile elde edilen sonuçlarin kortikosterid enjeksiyonu ile elde edilen sonuçlardan daha iyi oldugu görülürken bizim çalismamizda benzer sonuçlar elde edilmistir.

Sonuç olarak elde edilen bu sonuçlar ile otolog TZP enjeksiyonun lateral epikondilitte iyi yönde etkinliginin zamanla artigi söylenebilir fakat pahali ve daha invaziv olan bu yöntemin etkinliginin daha iyi anlasilabilmesi için bizim çalismamizin da eksik yönü olan olgu sayisi ve takip süresi artirilarak yeni çalismalar yapilmalidir. Daha uzun dönem takiplerde iyi yöne etkinligi saptanmasi halinde lateral epikondilit tedavisinde klinik kullanimi yayginlasabilir.

KAYNAKLAR

1. Peerbooms JC, Sluimer J, Bruijn DJ, Gosens T. Positive effect of an autologous trombosit concentrate in lateral epicondylitis in a double-blind randomized controlled trial: trombosit-rich plasma versus corticosteroid injection with a 1-year follow-up. Am J Sports Med 2010;38:255-262.

2. Putnam MD, Cohen M. Painful conditions around the elbow. Orthop Clin North Am 1999;30:109-118.

3. Nirschl RP. Elbow tendinosis/tennis elbow. Clin Sports Med 1992;11:851-870.

4. Synder-Mackler L, Epler M. Effect of standart and aircast tennis elbow bands on integrated electromyography of forearm extensor musculature proximal to the bands. Am J Sports Med 1989; 17: 278-281.

5. Hammer DS, Rupp S, Enslinn S and et al. Extracorporal shock wave therapy in patients with tennis elbow and painful heel. Arch Orthop Trauma Surg 2000; 120: 304-307.

6. Krischek O, Hopf C, Nafe B and et al. Shock wave therapy for tennis elbow and golfer's elbow-1 year followup. Arch Orthop Trauma Surg 1999; 119: 62-66.

7. Friden J, Lieber RL. Physiological consequences of surgical lengthening of extensor carpi radialis brevis muscle-tendon junction for tennis elbow. J Hand Surg 1994; 19-A:269-274.

8. Akpinar S, Hersekli MA, Demirörs H et al. Lateral epikondilitte artroskopik gevsetme (olgu sunumu). Artroplasti Artroskopik Cerrahi 2001; 12: 87-90.

9. Hood AG, Hill AG, Reeder GD. Perioperative autologous sequestration: A new physiologic glue with wound healing properties. Proc Am Acad Cardiovasc Perfusion 1993; 14:126-130.

10. Sampson S, Gerhardt M, Mandelbaum B. Trombosit rich plasma injection grafts for musculoskeletal injuries: a review. Curr Rev Musculoskelet Med 2008;1:165-74.

11. Anitua E, Sánchez M, Nurden AT, Nurden P, Orive G, Andía I. New insights into and novel applications for trombosit-rich fibrin therapies. Trends Biotechnol 2006;24:227-234.

12. Verhaar JAN, Walenkamp GHIM, Kester A, van Mameren H, van der Lindan T. Lateral extensor release for tennis elbow: A prospective long term follow-up study. J Bone Joint Surg 1993;75A:1034-1043.

13. Torp-Pedersen T, Torp-Pedersen S, Bliddal H. Diagnostic value of ultrasonography in epicondylitis. Ann Int Med 2002; 136: 781-782.

14. Güler M. Dirsek agrisi. In: Beyazova M, Kutsal YG, editörler. Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Ankara, Günes Kitapevi; 2000. s. 1449-1454.

15. Keus SHJ, Smidt N, Assendelft WJJ. Treatment of lateral epicondylitis in general practice: result of a survey. Eur Gen Pract 2002;8: 71-72.

16. Solveborn SA, Buch F, Mallmin H, et al. Cortisone injection with anesthetic additives for radial epicondylalgia (tennis elbow). Clin Orthop 1995; 316: 99-105.

17. Price R, Sinclair H, Heinrich I, Gibson T. Local injection treatment of tennis elbow: Hydrocortisone, triamcinolone and lignocain compared. Br J Rheumatol 1991; 30: 39-44.

18. Almekinders LC, Temple JD. Etiology, diagnosis and treatment of tendonitis: an analysis of the literature. Med & Science Sports & Exer 1998; 30: 1183-1190.

19. Almekinders LC. Tendinitis and other chronic tendinopathies. J Am Acad Orthop Surgeons 1998; 6: 157-164.

20. Ferrari M, Zia S, Valbonesi M. A new technique for hemodilution, preparation of autologous trombosit-rich plasma and intraoperative blood salvage in cardiac surgery. Int J Artif Organs 1987;10:47-50.

21. Rick GS, Craig JG, Mark SC. Trombosit-rich plasma: Properties and clinical applications J Lancaster Gen Hosp 2007;2:25-30.

Author affiliation:

Ismail Agir1, Baris Çaypinar2, Osman Mert Topkar3, Mustafa Karahan4

1Bismil Devlet Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü, Diyarbakir, Türkiye

2Marmara Üniversitesi Tip Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dali, Istanbul, Türkiye

3Marmara Üniversitesi Tip Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dali, Istanbul, Türkiye

4Marmara Üniversitesi Tip Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dali, Istanbul, Türkiye

Gelis Tarihi / Received: 20.12.2010, Kabul Tarihi / Accepted: 10.01.2011

Yazisma Adresi /Correspondence: Dr. Ismail Agir, Bismil Devlet Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü, Diyarbakir, Türkiye Email: iagir@hotmail.com

Copyright © Dicle Tip Dergisi 2011, Her hakki saklidir / All rights reserved

The use of this website is subject to the following Terms of Use