Giris

Seyletielloz, tüm dünyada yaygin olarak bulunan, kedi, köpek ve tavsanlarda yasayan, cheyletiella akarlarinin neden oldugu bir dermatozdur. Cheyletiella türlerinden C. blakei kedilerde, C. yasguri köpeklerde, C. parasitovorax ise daha çok tavsanlarda infestasyona neden olmaktadir1,2. Özellikle evde beslenen hayvanlarla yakin temas halinde olan insanlarda infestasyon ortaya çikar. Çiftçiler ve veterinerler de zoonotik akar dermatitleri için yüksek riske sahiptir. Infeste hayvanlar genellikle asemptomatiktir; cheyletiella ve diger akar türleri için dogal bir barinak olan tavsanlarin %50 sinden fazlasinda parazit bulunmaktadir3. Tipik olarak tünel yapmayan parazit, epidermisin keratin tabakasinda yasar ve deri yüzeyindeki doku sivilari ve deskuamasyonlarla beslenir1,4.

Insanlarda ortaya çikan klinik tablo daha çok infeste hayvanin temas ettigi bölgelere lokalize, çok sayida, yogun kasintili papüller ve nekrotik alanlarla karakterizedir1. Çok nadir olmamasina ragmen, dermatologlar tarafindan iyi bilinmeyen bir dermatoz olmasi nedeniyle çogu olguda tani konulamayabilir5. Burada seyletella dermatiti tanisi konulan 48 yasinda kadin hasta sunulmaktadir. Bildigimiz kadariyla ülkemizde daha önceden bildirilmis seyletiella dermatiti olgusu bulunmamaktadir.

Olgu

Kirk sekiz yasinda kadin, karinda, gögüste, her iki kol ve uyluk ön yüzlerinde, 1 hafta önce baslayan kasintili, kirmizi renkli döküntü sikayeti ile basvurdu. Üç gün önce ayni sikayetleri ile gittigi saglik kurulusunda topikal kortikosteroid tedavisi önerilen hasta bu tedaviden fayda görmedigini ifade etti. Dermatolojik muayenede, gögüste, karinda kollar ve uyluklarin ön yüzlerinde 1-5mm çapli, bazilarinin ortalarinda kahverengi krut bulunan, kirmizi renkli makülopapüler lezyonlar mevcuttu (Resim 1, 2). Hikayesinden 15 gündür evde kedi besledigi ögrenildi ve kediden bulasan bir parazit infestasyonundan süphelenildi. Kedinin veteriner hekim tarafindan yapilan muayenesinde cheyletiella akarlari tespit edildi. Hastamiza seyletiella dermatiti ön tanisi ile yapilan deri biyopsisinde, epidermis yüzeyinde bir alanda defekt ve eksuda ile defektin çevresinde daha belirgin olmak üzere spongioz izlendi. Üst dermiste ödem ile üst ve orta dermiste perivasküler alanda çok sayida eozinofil lökosit içeren, karisik tipte iltihabi hücre infiltrasyonu dikkat çekti (Resim 3). Kan biyokimyasi, tam kan sayimi, sedimentasyon degerleri normal sinirlardaydi. Bu bulgularla hastaya seyletiella dermatiti tanisi konuldu. Topikal Spermetrin solüsyonu ile kedi tedavi edildi. Evde bulunan hali, perde, koltuk, nevresim gibi esyalar yikanarak kedi disinda hayatta kalan parazitin eradikasyonu saglanmaya çalisildi. Kedinin tedavisinden sonra 1 hafta içinde hastamizin sikayetleri tamamen geçti.

Tartisma

Cheyletiella blakei, dogal konagi kediler olan bir akar türüdür. Yumurta, larva, nimf ve eriskin evrelerden olusan yaklasik 21 günlük yasam siklusunu ayni konakta geçirirler4,6. Larvalar, nimfler ve eriskin erkek parazitler, konakçidan ayrildiginda 48 saat içinde ölürken, eriskin disi parazit konak disinda 10 güne kadar hayatta kalabilir. Insanlar bu dönemde tesadüfen ve kazara geçici olarak paraziti tasirlar. Bulasiciligi çok yüksek olmasi nedeniyle, infeste hayvana sahip insanlarin yaklasik % 20 si infeste olur4. Lezyonlar eve kisa süreligine gelen ziyaretçilerde, kedilerle yakin temas olmadan ya da kedi tedavi edildikten sonraki kisa süre içinde de gelisebilir5. Akarlar genellikle insanda uzun süre kalmazlar; çünkü insanda tünel olusturmaz veya çogalmazlar. Yakin fiziksel temas oldugunda isirir ve hizla hayvan konaklarina geri dönerler4. Hastamiz, kedinin tedavi edilmesinden sonraki sürede evde kalan parazitin uzaklastirilmasini hizlandirmak amaciyla evdeki hali, perde, koltuk, nevresim gibi esyalarini yikayarak desinfeste etti.

Hastaligin gerçek insidansi bilinmemekte, fakat bir kez etken tespit edildikten sonra görülme sikligi artmaktadir. Kedilerde C. blakei ile infeste olma orani farkli çalismalarda %0,16 ile %16,7 arasinda bildirilmistir5. Fakat ülkemizde bu konu ile ilgili yapilmis bir arastirma bulunmamaktadir. Infeste hayvanlar genellikle asemptomatiktir. Semptomatik oldugunda ise hemen göze çarpmayan hafif bir dermatit olusur3. Hayvanin sirtinda veterinerler tarafindan yürüyen kepek (walking dandruff) olarak adlandirilan, degisen derecelerde kepeklenme, bazen de kendi kendini tirmalama seklinde kasinti belirtileri gözlenebilir5. Burada sunulan hastanin kedisinde yogun kepek seklinde semptomlar mevcuttu.

Seyletiella dermatiti, çogunlukla kadinlarda rastlanan çok kasintili papüllerden olusur. Çok sayidaki papüller, genellikle grube olmakla birlikte yaygin da olabilirler3. Cheyletiellalara bagli vezikülobüllöz tipte erüpsiyonlar da bildirilmistir1,7 Lezyonlarin dagilimi, karin, gögüs, uyluk ön yüzleri gibi infeste hayvanin temas ettigi bölgelere uyar5. Bizim hastamizin lezyonlari, kediyi kucagina almasina bagli olarak kollarin ön yüzleri, gögüs, karin ve uyluk ön yüzlerde lokalize idi.

Seyletiella dermatitinin tanisi, parazitten süphelenilmedigi takdirde oldukça zordur. Hastalara uzun süre tani konulamayabilir ve parazitoz delüzyonlari sanilabilir5. Doktor ya da veterinerin süphelenmesi ile tipik klinik bulgularla tani kolaydir. Bizim hastamizda sikayetler evde kedi beslemeye basladiktan 1 hafta sonra baslamisti ve hastanin kendisi sikayetlerinin kedi ile iliskili olabileceginden süphelenerek bize bilgi verdi. Kedinin veteriner tarafindan muayene edilerek cheyletiella akarlarinin tespit edilmesi ile tani dogrulandi. Kedilerde C. blakeinin tespiti, kedinin tüylerinin taranmasi, firçalanmasi veya selofon bant yöntemi ile elde edilen toz ve kepeklerin mikroskopik incelemesi ile yapilir. Bazen akarlar direkt olarak siyah zeminde çiplak gözle de görülebilir5,8. Laboratuvarda bazi hastalarda kanda eozinofili bildirilmistir1. Bizim hastamizda eozinofili yoktu, tam kan sayimi degerleri normal sinirlardaydi.

Seyletiella infestasyonunun tedavisi çesitli ektoparazitik banyo ve spreylerle ( ivermektin, selamektin, spermetrin vb.) yapilabilir. Parazit kedi konagi disinda yasam siklusunu tamamlayamadigindan insanlara antiparaziter tedavi gerekli degildir. Burada sunulan hastada oldugu gibi, hayvandaki parazitin eradikasyonunu takip eden 1 hafta ile 10 gün içinde insandaki seyletiella dermatitinin spontan olarak gerilemesi beklenir6. Sonuç olarak, kedilerde seyletiella infestasyonunun çogunlukla asemptomatik seyretmesi, dermatologlarin bu dermatiti çok iyi bilmemesi ve parazitten süphelenilmemesi gibi nedenlerle çogu olguda seyletiella dermatitine tani konulamadigini düsünüyoruz. Diger evcil hayvanlara oranla evde kedi beslemenin nispeten yaygin oldugu ülkemizde bu dermatitin gözden kaçirilmamasi ve ayirici tanida akilda bulunmasi amaciyla sunulmasi uygun görüldü.

Kaynaklar

1. Dobrosavljevic DD, Popovic ND, Radovanovic SS: Systemic manifestations of Cheyletiella infestation in man. Int J Dermatol 2007;46:397-9.

2. Elston DM: Bites and stings. Dermatology. Ed. Bolognia JL,Lorizzo JL, Rapini RP Spain, Mosby 2008:1303-19.

3. Elston DM: What's eating you? Cheyletiella mites. Cutis 2004;74:23-4.

4. Wagner R, Stallmeister N: Cheyletiella dermatitis in humans, dogs and cats. Br J Dermatol 2000;143:1110-2.

5. Keh B, Lane RS, Shachter SP: Cheyletiella blakei, an ectoparasite of cats, as cause of cryptic arthropod infestations affecting humans. West J Med 1987;146:192-4.

6. Chailleux N, Paradis M: Efficacy of selamectin in the treatment of naturally acquired cheyletiellosis in cats. Can Vet J 2002;43:767-70.

7. Tsianakas P, Polack B, Pinquier L, Levy Klotz B, Prost-Squarcioni C: Cheyletiella dermatitis: an uncommon cause of vesiculobullous eruption. Ann Dermatol Venereol 2000;127:826-9.

8. White SD, Rosychuk RA, Fieseler KV: Clinicopathologic findings, sensitivity to house dust mites and efficacy of milbemycin oxime treatment of dogs with Cheyletiella sp. infestation. Vet Dermatol 2001;12:13-8.

Author affiliation:

Selma Emre, Salime Yagli, Ahmet Metin, Aydan Kiliçarslan*, Suzan Demir Pektas

Ankara Atatürk Egitim ve Arastirma Hastanesi, Deri ve Zührevi Hastaliklar Klinigi ve *Patoloji Klinigi Ankara, Türkiye

Yusima Adresi/Address for Correspondence: Dr. Selma Emre, Ankara Atatürk Egitim ve Arastirma Hastanesi, Deri ve Zührevi Hastaliklar Klinigi, Ankara, Türkiye

Tel.: +90 312 291 25 25-4120 E-posta: dr_semre@yahoo.com Gelis Tarihi/Received: 13.08.2010 Kabul Tarihi/Accepted: 13.10.2010